ΛΕΙΨΟΣ Π. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ

  • Ο Δρ. Χαράλαμπος Π. Λειψός γεννήθηκε στην Κάτω Ζώδια, σήμερα υπό τουρκική κατοχή. Ασχολείται με την ποίηση από τα γυμνασιακά του χρόνια δημοσιεύοντας σε περιοδικά και εφημερίδες από τότε. Σπούδασε στη Γαλλία (Pau, Toulouse, Bordeaux III και Bordeaux-IV). Είναι διδάκτωρ Κράτους στα νομικά (LL.D) και διδάκτωρ πολιτικών επιστημών (Ph.D), διπλ, τρίτου κύκλου στην ιστορία, διπλ, εγκληματολογικών επιστημών και δημοσιογραφίας. Βοηθός γερουσιαστή στη Γαλλία για ένα χρόνο κι ακολούθως πανεπιστημιακός, δίδαξε για 6 χρόνια στα πανεπιστήμια του Bordeaux III και του Oran, στην Αλγερία. Αποφασίζει να επιστρέψει στην Κύπρο για ευνόητους λόγους. Δικηγόρος στη Λευκωσία για τρία χρόνια και Γενικός διευθυντής μιας κυπριακής εφημερίδας για δέκα μήνες. Επιστροφή  στη Γαλλία όπου εργάστηκε ως νομικός σύμβουλος-δικηγόρος, για 35 χρόνια, με γραφεία στην πόλη του Pau και στο Παρίσι (Société d’avocats Lipsos). Τώρα είναι δικηγόρος επί τιμή. Είναι παντρεμένος και πατέρας τεσσάρων παιδιών που είναι όλοι νομικοί. Στις δημοτικές εκλογές του 1995 εκλέγεται δημοτικός σύμβουλος της πόλης του Pau (που είναι η πόρτα των Πυρηναίων, με πληθυσμό 80 χιλ. κατοίκους) και εκτελεί χρέη αντιδημάρχου σε θέματα Πολιτισμού για 6 χρόνια.
  • Ειδικότητα : Διεθνές, και Συνταγματικό δίκαιο (που ήταν και τα θέματα των διατριβών του, 2 100 σελ.) και μέσων επικοινωνιών, πληροφοριών, ανάλυση του περιεχομένου -content analysis- (που ήταν το θέμα των εργασιών του στο πανεπιστήμιο Bordeaux III).

 

  • ΕΚΔΟΣΕΙΣ

 

Ποιητικές συλλογές στην ελληνική γλώσσα :

  1. – Θάλαττα θάλαττα ω Φως, Αθήνα, Ιωλκός, 2017, 132 σ.
  2. – Μαρτυρίες Μαρτυρικές, Αθήνα, Ιωλκός, 2017, 96 σ.
  3. – Σκιές εγώ, Αθήνα, Ιωλκός, 2018, 96 σ.
  4. – Ωδές ψυχοσωματικές, Αθήνα, Ιωλκός, 2018, 80 σ.
  5. ΠΑΖΛ εννοιολογικό, Αθήνα, Ιωλκός, 2022. (Με πρόλογο του καθ. γλωσσολογίας της ΦΣΠΑ και μέλους της Ακ. Αθηνών κ. Χριστόφορου Χαραλαμπάκη), 92 σ.
  6. Αντίκαλλιγραφικώς, Αθήνα, Ιωλκός, 2024, 94 σ.

Ποιητικές συλλογές στη γαλλική γλώσσα:

  1. – Philosophiques apothéoses, Pau, Ipadour, 1993

2.- Ruines grecques, Pau, Ipadour, 1994

3.- Non – Etre, Pau, Ipadour, 1997

4.- Razzia Razzia – La matière, Pau, Ipadour, 1999

  1. Fausse île, Paris, La Nouvelle Pléiade, 2003
  2. – Cavalier exquis, (ομαδική συλλογή), Orthez, 2014
  3. – Le songe de la cigale de Capbreton, Paris, Les Poètes français,

2016

  1. – Ombres sous une ombre, Paris, L’Harmattan, 2018
  2. – Résurrectionnés, Paris, La Nouvelle Pléiade, 2021
  3. Fleurs d’un jardin déraciné, Paris, 2024

 

Βιβλίa στη γαλλική γλώσσα :

 

– Le musée des beaux-arts de Pau et la Société des amis des arts,

Pau, éd. Cairn, 2017, pp. 200.

Προσεχώς :

 

La République de Chypre : L’invasion turque, la déshellénisation du territoire occupé et le droit international

  • ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΕΡΓΟ

– Εκτός από τη νομική επιστήμη και τη λογοτεχνία, είναι και ζωγράφος με δημιουργία πέραν των 1500ων έργων, μέρος των οποίων παρουσιάζεται σε πολλά βιβλία τέχνης και δημοπρασιών : 60 τουλάχιστον εκθέσεις προσωπικές και ομαδικές στη Γαλλία : Galerie Taylor, Pau (8 φορές) ; Μουσείο του Pau (6 φορές) ; Βιβλιοθήκη του Pau, (2 φορές) ; Chapelle de la Persévérance, Pau (2 ατομικές εκθέσεις και 16 ομαδικές (μαζί με τη Société des Amis des Arts de Pau της οποίας ήταν πρόεδρος για 18 χρόνια); Papillon des Arts, Pau (8 φορές ), Villa Saint Basil’s, Pau (6 φορές); Galerie du vieux fusil, Marseille ; Galerie Manhattan, Marseille ; Salon des artistes indépendants du Grand Palais, Paris (4 φορές) ; Salon de la Fédération Nationale de la Culture Française, Paris ; Palais des exposition, Lyon ; Salon de la Rose-Croix, Paris ; Palais des Arts, Marseille ; Centre Mendes-France, Roanne ; Park Hôtel, Nice ; Palais des congrès, Deauville ; Galerie Jules Salles, Nîmes ; Salle Van Gogh, Arles ; Espace Laser, Paris, Galerie Hautefeuille, Paris ; Melkart Gallery, Paris ; Galerie Thuillier, Paris… Και στην Ισπανία (Bilbao) τις Ηνωμένες Πολιτείες (Huston & Miami), τη Γερμανία (Göttingen) και το Βέλγιο (Bruxelles)… και προσεχώς σε μια γκαλερί στην Ιαπωνία.

 

(Οι πίνακες των οπισθόφυλλων των ποιητικών συλλογών του Χ.Π. Λειψού στην ελληνική γλώσσα (ή των εξώφυλλων στη γαλλική), είναι δημιουργήματά του, μεγάλων διαστάσεων -μέχρι και τρία μέτρα-  κι έχουν όλα ένα ιδιαίτερο νόημα και συμβολισμό.)

Βιβλία όπου αναφέρεται το λογοτεχνικό και εικαστικό του έργο ή το βιογραφικό του  :

– Peintres et sculpteurs du Sud-Ouest, éd. UASO, Angoulême, 1990.

– Annuaire de la cote des Arts, Marseille, 1991-1992.

– Annuaire de l’Art international, 1993-1994.

– Who’s Who in international Art 1993-1994, Suisse.

– Annuaire national des Beaux-Arts, éd. La Péris, 1995-1996.

– Álora, Septiembre, 2001, España, pp. 66-67 & 104.

– 2000 Outstanding Intellectuels of the 20th Century, Biographical Centre, Cambridge, 2003,

– Dictionnaire Drouot cotation 2004, LAROUSSE diffusion.

– Ανθολογία δύο αιώνες επώνυμης κυπριακής ποίησης 1837-2021, Λευκωσία, Όμιλος Λογοτεχνίας και Κριτικής, 2021.

– Dictionnaire des Artistes côtés, Quid’Arts, du XVe siècle à nos jours, 2022.

– Quid’Arts, du XVe siècle à nos jours, 2022.

– Dictionnaire des Artistes côtés, Quid’Arts, du XVe siècle à nos jours, 2023.

– Dictionnaire des Artistes côtés, Quid’Arts, du XVe siècle à nos jours, 2024.

– Βιογραφία και σημαντικό μέρος του έργου του, in : Revue Régionaliste des Pyrénées, organe de l’association régionaliste du Béarn, du Pays Basque et de l’Académie des Lettres Pyrénéennes, Pau, 1999.

 

ΔΙΑΦΟΡΑ :

  • Πρόεδρος της «Villa Formose» για την Ανώτερη Σχολή Καλών Τεχνών» (École Supérieure des Arts et de la Communication), για 6 χρόνια.
  • Πρόεδρος του συνδέσμου «CHYPRE-EUROPE», ο οποίος εκπλήρωσε την αποστολή του, με την είσοδο της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Μαΐου 2004.
  • Πρόεδρος της Εταιρείας οι «Φίλοι της Τέχνης » (που ιδρύθηκε το 1863) για 18 χρόνια.
  • Μέλος της Ακαδημίας Γραμμάτων των Πυρηναίων.
  • Μέλος της Ακαδημίας Greci-Marino : Accademia Del Verbano -di Lettere, Arti, Science-.
  • Μέλος της Εταιρείας Γάλλων λογοτεχνών
  • Μέλος της Εταιρείας Γάλλων καλλιτεχνών
  • Μέλος του συνδέσμου «D’aide humanitaire aux populations en difficulté»
  • Μέλος της Société Académique Arts, Science, Lettres (μέσω της Ακαδημίας αυτής εκθέτει έργα του στη Γαλλία)
  • Μέλος αρκετών άλλων τοπικών συνδέσμων (νομικών, διδακτόρων δημοσίου δικαίου, λογοτεχνικών, εικαστικών, κοινωνικών και φιλανθρωπικών.
  • Συνέδρια

 

Έλαβε μέρος σε δεκάδες συνέδρια νομικών και λογοτεχνών στη Γαλλία, την Αλγερία και σε άλλες χώρες της Ευρώπης.

  • INTERNET & FACEBOOK :

 

  • Facebook : Chalalambos Lipsos (Χαράλαμπος Π. Λειψός)
  • Facebook : Charalambos Lipsos peinture et poésie
  • eu
  • org
  • charaambos P. Lipsos (instagram)
  • gr
  • dictionnairedesartistescotes.com

Στον πνευματικό παράδεισο με λέξεις-κλειδιά

φύ-τε-ψε τις πιο σπάνιες έλλογες σκέψεις του

με πατροπαράδοτες λέξεις-λέξεις  και  λέ-ξεις

πυραμίδες άτοπες έκτισε     κι όχι στην έρημο

Παρθενώνες έκανε     και    πύργους αέρινους

με προδιαγραφές πε-ρί-π-λο-κες τύπου Βαβέλ

με   Π  Α  Ζ Λ λέξεων κατασκεύασε δρόμους

δρομάκια με πολύγνωμες εξόδους-αδιεξόδους

κατάμεστες με Σφίγγες δελεαστικές αδιόρατες

Με λέξεις ω   έπλασε   και τέσσερα χελιδόνια

        που γεννήσανε κι αυτά με τη σειρά τους

λέξεις και λέξεις  έννοιες αδιανόητες λέ ξ ει ς

   με πλήρη ψυχοσωματική έντονη λεξικότητα                                    

πατέρας λέξεων ακοίμητων     είχε ονομαστεί

    όταν μέσα στον ωκεανό είχε αναβαπτιστεί

νέος καλοντυμένος θερμός    όπως κι ο ήλιος

που ανοιχτόκαρδα μελοποιούσε τους ανέμους

     και τον παλμό των μεσογειακών κυμάτων

Με συνοδό τον ανεξίτηλο ονειρικό του ανθό

ταξίδευε-ταξίδευε τα-ξί-δ-ε-υε φάος στο φως

κι έγραφε κι έσβηνε μαζί μ’ αυτόν λ-έ-ξ-ε-ις

που όταν τα χρόνια γινόντουσαν    αι-ώ-ν-ε-ς

δεν αντιπροσωπεύανε πια με αντικειμενισμό

    των σκέψεών του τον βουερό σκεπτικισμό

που κατάπιε το άπειρο μαζί με το κενό καθώς

και τις λέξεις που πιστέψανε στην αθανασία

για να μην φαγωθούν από τον αυτότροφο των

φιλοσοφιών τους    επιούσιο προβληματισμό

Από την ποιητική συλλογή Παζλ εννοιολογικό,

Αθήνα, εκδ. ΙΩΛΚΟΣ, 2022, σ. 17.

 

 

 

 

  • ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΖΛ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ :

 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ του κ. Χριστόφορου Χαραλαμπάκη,

μέλους της Ακαδημίας Αθηνών.

Ομότιμου καθηγητή γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ,

Συντάχτη-Επιμελητή του «Χρηστικού λεξικού της Νεοελληνικής Γλώσσας».

Η παρούσα ποιητική συλλογή με τον προσφυή τίτλο Παζλ εννοιολογικό, είναι ένα προκλητικό παιχνίδι με τις λέξεις και τις ρητές ή υπόρρητες σημασίες τους. Τα 72 ποιήματα-παζλ της συλλογής, παραπέμπουν στον αριθμό των πραγματικών μεταφραστών της Παλαιάς Διαθήκης και στους μαγικούς αριθμούς 7 και 9. Στην ουσία, όλα τα ποιήματα αυτού εδώ του τόμου απαιτούν ενδογλωσσική μετάφραση καθώς οι σημασίες των λέξεων εξαρτώνται από το αμφίσημο ή πολύσημο περιβάλλον στο οποίο εμφανίζονται. Πρόκειται για ποίηση υψηλών απαιτήσεων που προϋποθέτει εξοικείωση με τους μηχανισμούς λειτουργίας ενός ποιητικού λόγου που είναι διάστικτος με σχήματα, εικόνες, μετωνυμίες και μεταφορές. Για την αποκρυπτογράφηση των μηνυμάτων που κρύβουν οι λέξεις απαιτείται κριτική γλωσσική ενημερότητα και αναστοχαστική ικανότητα.

   Το πρώτο ποίημα, με τίτλο «Παζλ λέξεων», αποτελεί ευσύνοπτη εισαγωγή της θεματικής που επέλεξε ο ποιητής. Δέκα φορές επαναλαμβάνεται η μαγική λέξη λέξη. Οι «ακοίμητες» «πατροπαράδοτες» λέξεις παραπέμπουν ευθέως στην ανάγκη εγρήγορσης και στις διαχρονικές αξίες της ελληνικής γλώσσας ως φορέα της εθνικής ταυτότητας και του πολιτισμού. Οι έλλογες σκέψεις αποτυπώνονται με λέξεις-κλειδιά οι οποίες ανοίγουν τις πύλες που οδηγούν σε βαθύτατους προβληματισμούς. Εναπομένει στον επαρκή αναγνώστη να ανακαλύψει τα κλειδιά που θα κάνουν εφικτή την πρόσβαση στους δυσπρόσιδφτους χώρους των υπαινικτικών αναφορών. Το ποίημα αυτό είναι παράλληλα έξοχο φιλοσοφικό δοκίμιο με αισθητικές προεκτάσεις. Ο Παρθενώνας, το απόλυτο θαύμα της καλλιτεχνικής αρτιότητας, συνυπάρχει με τον μυθικό πύργο της Βαβέλ και την αινιγματική Σφίγγα. Σε άλλο ποίημα ο Παρθενώνας απεικονίζεται γραφηματικά και παρομοιάζεται με «άσπρο αγέραστο κρίνο». Ο «επιούσιος προβληματισμός» παραπέμπει στον πνευματικό άρτο, που χωρίς αυτόν δεν μπορεί να ζήσει ο άνθρωπος. Τον ποιητή ελκύει και έλκει η έντονη ψυχοσωματική «λεξικότητα» (αθησαύριστος νεολογισμός) των αδιανόητων λέξεων που οδηγούν σε πολύγνωμες εξόδους-αδιεξόδους. Ο «βουερός σκεπτικισμός» αντιμάχεται τον «αντικειμενισμό» των σκέψεων. Ανάμεσα στον υψηλό προβληματισμό που διατυπώνει ο ποιητής, η πρόσληψη και αποκωδικοποίηση του οποίου απαιτεί διαρκή εγρήγορση, παρεμβάλλονται αύρες δροσιάς, υπερρεαλιστικές εικόνες μοναδικής σύλληψης, όπως η ανοιχτόκαρδη μελοποίηση των ανέμων και του παλμού των μεσογειακών κυμάτων και τα αδιάλειπτα πάμφωτα ταξίδια σε ονειρικούς κόσμους. Στην ποίηση του Λειψού υπάρχουν αναρίθμητες τολμηρές μεταφορικές εικόνες, όπως: ο ήλιος αισιόδοξος εραστής εμφανιζόταν/ χορεύοντας συνεχώς μέχρι το βράδυ συρτάκι.

   Τα ίδια υψηλά νοήματα περιέχουν και τα υπόλοιπα ποιήματα τα οποία λειτουργούν αυτοτελώς, αλλά και σε ένα αρμονικό σύνολο απροσδιόριστων αλλεπάλληλων κύκλων, ως ακανόνιστα μικρά σχήματα τα οποία καλείται ο αναγνώστης να τα συνδυάσει μεταξύ τους και να ανακαλύψει το σύνθετο πολύχρωμο μωσαϊκό που απαρτίζεται από λέξεις-ψηφίδες προσεκτικά τοποθετημένες η μία δίπλα στην άλλη με τον ένθεο ζήλο που διέκρινε τους βυζαντινούς ψηφιδογράφους. Ως άλλος Sergei Yesenin, ο Λειψός δείχνει ότι η κάθε λέξη δημιουργεί μια αυτόνομη εικόνα που δεν συνδέεται απαραίτητα με την πρωταρχική της έννοια. Στο σημείο αυτό ταυτίζεται ο ζωγράφος με τον ποιητή. Και στις δύο πρωτότυπες δημιουργικές του ενασχολήσεις αποτυπώνονται είτε με χρώματα είτε με λέξεις οι ψυχικοί κραδασμοί ενός ευαίσθητου καλλιτέχνη, αισθήματα και συναισθήματα που έχουν ως επίκεντρο την οδύνη για τα αναίτια θανάσιμα μαχαιρώματα που δέχτηκε το γενέθλιο νησί με χαίνουσες ακόμα βαρύτατες πληγές για τις οποίες ευθύνονται πολλοί εντός και εκτός Κύπρου.

   Το ποίημα «Η αυτοκριτική της Αφροδίτης» αποτελεί ίσως την πιο ισχυρή καταδίκη για την κατρακύλα που οδήγησε στην «εθνική αυτοκτονία». Η Θεά διερωτάται αν έκανε καλά που αποφάσισε να γεννηθεί από αφρό γλυκόξινο/για να βρεθεί κι αυτή μεταξύ συμπληγάδων στην άκρη του γκρεμού.

   «Η στοχαστική λειτουργική πυγολαμπίδα» παραπέμπει σε λέξεις που ήταν απομεινάρια ενός αλφαβητάριου με πυκνοϋφασμένα ενθύμια και καλλιγραφίες Αρχαγγέλων. Το βασικό μήνυμα του ποιήματος συνοψίζεται στους δύο τελευταίους στίχους: πρόγονοι που κι αν πεθάνανε μεγαλουργούνε/όπως μπορούνε μέσα από τους τάφους τους.

   Οι τελευταίοι στίχοι από το ποίημα «Το σπαθί σπιρτόξυλο» είναι η αποθέωση της τραγικής ειρωνείας, όπως εκφράζεται μέσα από καίριο καταγγελτικό λόγο: μασκαράδες με ξύλινες μάσκες και με όπλα σπιρτόξυλα πολέμησαν υπερασπιζόμενοι ξύλινες πατρίδες. Η γελοιοποίηση των μαχητών φαίνεται μέσα από τις πράξεις τους: έκτιζαν κάστρα κι Έσχατες Αλεξάνδρειες στην άμμο, χωρίς ντροπή και τύψεις, ενώ ο μόνος τρόπος εξιλέωσής τους θα ήταν να κάνουν χαρακίρι, αλλά πού τέτοια τόλμη.

 

   «Στην κοινωνία των φωτοφαγάδων» οι δώδεκα πρώτοι στίχοι αναφέρονται στην ίδια προβληματική μιας αλλοτριωμένης κοινωνίας, γνωρίσματα της οποίας είναι η απληστία, η λαιμαργία και μια λέξη που δεν υπήρχε σε κανένα λεξιλόγιο/και που μερικοί χωρίς γλώσσα γλωσσολόγοι/προσπαθούσαν να πλάσουν με καπνό οπίου, η λέξη παζλ, πανταχού παρούσα λέξη σε ολόκληρη τη συλλογή, με ποικίλες γραφηματικές αποδόσεις. Στη μαμμόθρεφτη αυτή κοινωνία, δί-/χως τύχη ούτε τείχη, κυριαρχούσαν οι αλληγορίες, οι διπλές σημασίες των λεγομένων. Δεν πρόκειται όμως για αλληγορικές σημασίες με τη διδακτική έννοια του όρου, όπως μας είναι γνωστές από τους μύθους του Αισώπου, αλλά για τη «νέα ομιλία» (newspeak), όρο που δημιούργησε το 1949 ο George Orwell στο κλασικό δυστοπικό μυθιστόρημα 1984. Ως εναλλακτική δυνατότητα χρησιμοποιείται η «διπλή ομιλία» (doublespeak, νεολογισμός του 1952), η γλώσσα που εξαπατά με απόκρυψη ή παραποίηση της αλήθειας. Σε διαφορετικό επίπεδο κινούνται οι «δισσοί λόγοι» των σοφιστών. Το επίθετο δισσόλογος εμφανίζεται τον 4ο μ.Χ. αι. με τη σημασία «αμφίσημος, απατηλός».

 

   Η «Μνήμη ελληνικών αγαλμάτων» αξίζει να διαβαστεί παράλληλα με τα ποιήματα «Άγαλμα προβληματιζόμενο» και «Αγάλματα μη αυτοκέφαλα» για να κατανοήσει ο αναγνώστης την πολυσημία της λέξης άγαλμα, που ανέδειξε ιδιαίτερα ο Γιώργος Σεφέρης με τον οποίο συνομιλεί υπαινικτικά ο Λειψός. Η λεξική σύναψη έωλες ρητορείες δίπλα στην έκφραση σε χέρια θεοτήτων Αιόλων τονίζει κάτι πολύ πιο σημαντικό από το παιχνίδι της ομωνυμίας.

 

   Ο «Επικήδειος από ένα νεκρό», αφιερωμένος/σε επιζώντες ιδιοχείρως σακατεμένουs τέως/ήρωες εμφυλίων πολέμων που τέλος δεν έχουν, ισχυροποιεί τη δραματοποίηση καθώς ο ποιητής αντιστρέφει τη φυσική ροή των πραγμάτων. Διαβάζοντας ο επαρκής αναγνώστης σε αντιπαραβολή το «Περί αθανασίας μερικών νεκρών», αντιλαμβάνεται με ποιες «θαλασσοδαρμένες ουτοπίες» αντιπαλεύει ο ποιητής: Η καταστρεπτική δύναμη της φωτιάς (οπτικά είναι διασκορπισμένη στο ποίημα), αλλά και η εξαγνιστική της λειτουργία, τονίζεται με τέσσερα αλλεπάλληλα ρήματα: έκαψε-έφαγε-σκότωσε-φώτισε τοπία-κορμιά. Ο στίχος Μάρτυρας ο Θάνατος που λέει είναι αθάνατος παραπέμπει στο αριστούργημα του Hermann Broch, Βιργιλίου θάνατος όπου διαβάζουμε: στ’ αλήθεια αθάνατος μόνο ο θάνατος. Στους αθάνατους νεκρούς συγκαταλέγονται κάποιοι Ονήσιλοι  πολλοί/Λεωνίδες και κάποιες Μαρίες Συγκλητικές. Αλήθεια, πόσοι γνωρίζουν τoν ηρωισμό της Μαρίας Συγκλητικής; Στις 6 Οκτωβρίου 1570 έβαλε φωτιά στην πυριτιδαποθήκη και ανατίναξε το πλοίο που θα τη μετέφερε με νέους και νέες ως λάφυρα στο σουλτάνο.

 

   Οι νεολογισμοί καθιστούν εμφανή τη λεξιλογική τόλμη του Λειψού. Ένα λεξικό των ποιητικών νεολογισμών θα είχε πολλά να μας διδάξει. Μερικά παραδείγματα: αβρόχρωμη (φοράδα), αιθεροΰφαντο (πνεύμα), αναξιοεπίσκεπτες (χίμαιρες), ανισομεγέθως, απαρχαιοποιηθεί, αποθεοποιεί, αθανατοποιούν, ασύνθλιπτη (περικεφαλαία), αυτοευλογημένο (θρονίδιο), ηδονικόφρων, θαλασσοκεντημένη (μούσα), ουρανοπλασμένα (χρώματα), ουρανοποιητικό (μηδέν), υπερχελιδόνια, φωτογενούσε, χρυσόσαρκο (άντρο). Σε ολόκληρη τη συλλογή δεν υπάρχουν περισσότερες από πέντε ξένες λέξεις: Το παζλ και το τσιουάουα δεν έχουν νεοελληνική αντιστοιχία, ενώ η έκφραση no man’s land είναι στρατιωτικός όρος, γνωστός από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και την περίοδο του ψυχρού πολέμου, σε χρήση ακόμα και σήμερα για ορισμένες ευαίσθητες περιοχές του κόσμου. Δεν ταυτίζεται, πάντως, με την αποστρατικοποιημένη ζώνη.

   Οι άφθονες παρηχήσεις αποτελούν συνεκτικό στοιχείο ύφους: ωθείται ωθεί-προωθεί α-/πωθεί, ποθούσε απωθούσε, πότε μ’ ένα τηλεσκόπιο πότε μ’ ένα περισκόπιο, Η μαυροφορούσα μαυρομάτα μελαγχολική σκιά/αλλοκότως αλληθωρώντας, Πέταλα πλήκτρα πιάνων, πολύπαθα πολυδιάστατα πέπλα πολυχρονεμένα, πλάσματα κι εκτοπλάσματα, ανεμό-/φαντα φαντάσματα. Οι επαναλήψεις δηλώνουν εμφατικά τη διάρκεια: με μαύρο νερό που πίνει-πίνει και δεν χορταίνει.

   Οι υπερρεαλιστικές εικόνες είναι εντυπωσιακά πολλές. «Στον ασυντήρητο παράκαιρο κήπο» διαβάζουμε: η Ίσιδα έκανε με τα μάτια της/δίκτυα για να ψ-α-ρ-έ-ψ-ει λέ-ξεις ελληνικές. Στα «Έργα ανεμοσκορπισμένων ανέμων» είναι εμφανής ο φιλοσοφικός στοχασμός και η πικρόχολη ειρωνεία: Λυπούνται ω οι άνεμοι όταν κατατεμαχίζονται/παρόλο που μαζί τους παίρνουν ό,τι σπέρνουν. Την εμφάνισή τους κάνουν Παράλογοι άνεμοι ομοιοκατάληκτοι, ενώ ξέγνοιαστη η Ελ-/λη-νι-κή Γοργόνα έκανε γυμνή ηλιοθεραπεία. Τη βαρβαρότητα επιτείνει η τολμηρή εικονοποιΐα: το κοριτσάκι που/του κόψανε το κεφάλι με τον ήλιο στην αγκάλη.

   Οι γραφηματικές απεικονίσεις και οι αναπαραστάσεις με την κατάλληλη τοποθέτηση των γραμμάτων του αλφαβήτου οπτικοποιούν το αφηρημένο νόημα και λειτουργούν ως ταυτοποιητικό στοιχείο του σημαίνοντος πίσω από το οποίο κρύβεται το σημαινόμενο. Καταγράφονται λέξεις που διαβάζονται «επί τα λαιά», από τα δεξιά προς τα αριστερά: οτναρέπΑ. Η λέξη κρημνός παρουσιάζεται ως απότομο ρήγμα του εδάφους. Υπάρχει συχνά εμφατικός τεμαχισμός λέξεων σε συλλαβές (α-πο-λύ-τως). Η λέξη ουρανοκατέβατη απεικονίζεται στην ανοδική και καθοδική της πορεία. Ο θαυματουργός σταυρός διακρίνεται εμφανώς. Ο Παρθενώνας σχηματίζει αέτωμα. Το όχι καταγράφεται σταυροειδώς δίπλα στην οχιά. Τα ορνιθοσκαλίσματα αποτυπώνονται για να τονίσουν ό,τι ακριβώς δηλώνει η λέξη. Η φωτιά απλώνεται γραφηματικά σε οκτώ στίχους για να τονιστεί η ταχύτητα μετάδοσής της. Ο ουρανός μετασχηματίζεται σε θόλο. Η σχεδία γράφεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να αποτυπώσει το σκαρί, το σκελετό του πλεούμενου. Ο ήλιος παρουσιάζεται, όπως είναι, σε σχήμα κύκλου.

   Η κυπριακή τραγωδία -η σιωπηλή παρουσία της είναι αισθητή παντού- αποτυπώνεται υπαινικτικά στο ποίημα «Η αδιάσειστη διαφωτιστική ελιά». Η «γη της λεμονιάς, της ελιάς», ταυτίζεται με την Κύπρο, για να θυμηθούμε τους στίχους του Λεωνίδα Μελένη, εξαίσια μελοποιημένους από τον Μίκη Θεοδωράκη. Ο Λειψός αφορμάται από το ευλογημένο δέντρο για να δώσει έμφαση στον καρπό της και την ολιγάρκεια των απλών ανθρώπων της παλαιότερης γενιάς, σε αντίθεση με τη σημερινή επαναπαυτική ευμάρεια. Η πολύπαθη προδομένη λεβεντογενιά … χορταίνει με μια μονάχα ώριμη ελιά και δεν/θέλει να ζήσει εξευτελιστικά μια νέα σκλαβιά/και που έστω κι αν υποφέρει ποτέ της δεν ξεχνά. Η Τουρκία και οι Τούρκοι δεν αναφέρονται ούτε μία φορά. Η μετωνυμική χρήση λειτουργεί αποτελεσματικότερα, όπως δείχνει το ποίημα «Μαχαίρι στιλ σεληνιακού μηνίσκου» στο οποίο προβάλλει η εφιαλτική ημισέληνος, απλωμένη στον Πενταδάκτυλο, μαχαίρι στην καρδιά του νησιού: τα επουράνια κεφάλια τους βάλανε κάτω από/το μαχαίρι ενός αόρατου κόρακα εκπορθητή/που χέρι έχει ανήκεστου αντεροβγάλτη και/μορφή σεληνιασμένου σεληνιακού μηνίσκου. Η αναφορά στην Αχαιών ακτή παραπέμπει στην ελληνικότητα της Κύπρου. Αυτόματα ανακαλεί κανείς στο μυαλό του την ομότιτλη ποιητική συλλογή του Κυριάκου Χαραλαμπίδη με τα νωπά ποιήματα της εισβολής.

   Ο ποιητής κραυγάζει σιωπώντας. Πάνω στην απελπισία του γλωσσοπλάθει εννοιολογικές μπαλάντες. Του ρίχνουν θανάσιμα βέλη στην καρδιά οι νεκροθάφτες ονείρων και οι αρχαιοκάπηλοι κρανίων. Απελπισμένος συλλέγει ανέμους για να κτίσει τα όνειρά του. Πλάθει ανθοδέσμες ορμέμφυτων λέξεων με φεγγαρόλουστo παρθένο αίμα. Επιστρατεύει την ελληνική μυθολογία με τους συμβολισμούς του Προμηθέα του Πήγασου, των Αργοναυτών, της Αριάδνης και της Περσεφόνης. Τον πληγώνουν οι αργυρώνητοι αρχαιοελληνικοί οραματισμοί. Ως συνέχεια του Γένους επικαλείται το Δικέφαλο αετό και την Αγιά Σοφιά. Προβάλλει τη φωτοφόρα φέρελπι δάδα της Παναγίας/του Σουμελά που άρχιζε ξανά να χαμογελά. Τον μεταρσιώνουν οι ανεξάντλητοι υπέροχοι οραματισμοί και της γαλανόλευκης σημαίας οι κυματισμοί.

   Ο πρόσφυγας ποιητής, που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το πατρικό του σπίτι στη Ζώδια και να ζήσει μακριά από την αγαπημένη του Κύπρο, βγάζει βαθείς αναστεναγμούς και ξεσπά σε κραυγές διαμαρτυρίας που φτάνουν από τα Πυρηναία στον Πενταδάκτυλο και επιστρέφουν με εφιαλτικό αντίλαλο στη δεύτερη πατρίδα του. Τον ποιητή, ζωγράφο, πολιτικό επιστήμονα και νομικό αποκαρδιώνει του εφησυχασμού το δηλητήριο. Εξίσου τον θλίβουν οι ανοικοδόμητες λέξεις και τα νοθευμένα χιλιόχρονα ευχολόγια. Μας προειδοποιεί ότι Μνήμη γεμάτη με φως δεν θα ’χει για να θυμάται/τι άκουσε τι είδε και τι δεν έπραξε όταν έπρεπε. Άλλοτε πάλι, με ευάερες σκέψεις μπροστά στον καθρέφτη-εξομολόγο προσπαθεί να λυτρωθεί από τις σπαραξικάρδιες πραγματικότητες τις οποίες αποδραματοποιεί ο αγριάνθρωπος-χρόνος.

 

   Η σπουδαιότητα της προσφοράς του Χαράλαμπου Π. Λειψού συνίσταται στο ότι με τη βαθιά συμβολική και αλληγορική του ποίηση αγωνίζεται να αφυπνίσει συνειδήσεις.

 

Από την ποιητική συλλογή Παζλ εννοιολογικό,

Αθήνα, εκδ. ΙΩΛΚΟΣ, 2022, σσ. 9-16,

 

°°°°°°°°°°°°°°°°

Αναμορφωμένο το φως ήταν που έριχναν τ’ αστέρια στη Γη

Ο εγερτήριος αετός προχωρούσε με στα μάτια όλο τον ήλιο

Ξύπνησε πολύ πρωί δαμόκλειος σπάθη ήτανε η ανατομία του

Στα ύψη η επινοητική του κραυγή αναβαπτιζόταν ιαματική

Κι η ανυπόταχτή του ψυχή πάντα έτοιμη ήταν για νέα αρχή

Το γοργότροχο ταξί που ερχόταν κάθε αυγή είχε εξαφανιστεί

Νύχτα ήτανε θερμή πολύ εγωκεντρική και ιδιαίτερα σκληρή

 

Αν και καλοκαίρι σαν αμφικέφαλες σφαίρες έπεφτε η βροχή

Εντός κι εκτός του βωβού παραδείσου καθέτως κι οριζοντίως

Έντρομοι οι νεκροί έλεγαν πως από επάνω ουρούσαν οι θεοί

Μαύρο ούζο πύον και ύδωρ καθώς κι ανακουφιστικό κρασί

Πόλεμος γινότανε στα Τάρταρα για ένα ανάερο μαύρο αρνί

Στο κενό ενδοκρανιακή η αστραπή σωματικά ήταν απατηλή

Φεύγοντας αναζωογόνητη ξεφώνησε ένα αλησμόνητο γιατί

 

Στο πεζοδρόμιο αποπροσανατολισμένη μια ιστορική μορφή

Με το πρόσωπο ρυτιδωμένο και το κορμί βαρυφορτωμένο

Σαν τ’ αποδιοπομπαίο αρνί ήταν που προοριζόταν για σφαγή

Έστω κι αν ήθελε τ’ αποκαλυπτικό ταξί αδυνατούσε να ’ρθει

Ένα θεοσταλμένο περιστέρι ένα δείλι τού έσπασε τη μηχανή

Αλατόνερο του έριξε στις αρτηρίες και ζαχαρίνη στη βενζίνη

Γιατί το επίμαχο αρνί δεν ήθελε να πάει στο σφαγείο με ταξί

 

Από την ποιητική συλλογή Μαρτυρικές μαρτυρίες,

Εκδ. ΙΩΛΚΟΣ, Αθήνα, 2017, σ. 7.

Όταν κάτω από μια νεανική συκιά σκεφτόταν της Εφέσου το μέλλον

Πολλά είπε ο γερο-Ηράκλειτος που κάθε άλλο παρά σκοτεινός ήταν

Αυτός που είπε πως αθάνατη ω είναι η ψυχή έστω κι αν δεν την είδε

Ψίχουλο φτερό λουλούδι μαδημένο είναι ω κι αυτή του ήλιου τροφή

Ψιλοκαμωμένο ψηφιδωτό είναι δώρο φωνή και κραυγή εξονυχιστική

Το ξέρει αυτός που με το σταγονόμετρο στέλλει χαλάζι ή νερό στη γη

 

Χώμα ή αίμα της φύσης το αντιθετικό σε κάθε σφιχταγκάλιασμα φιλί

Κρίκος είναι ποιητικός χρωμοσωματικός της κοσμογονίας ερωτισμός

Που αναστενάζοντας αναγεννιέται έντομα κτίζει στον ατίθασο κήπο

Τις προσωπικές ψυχοσωματικές αετίσιές του ωδές πιστά εκπροσωπεί

Ωραία η ψυχή των ορμονών παιδί φως ζητιανεύει με κλειστό το χέρι

Περίεργη όπως κι η αστραπή το ίδιο έχει όπως αυτή άπιαστο κορμί

 

Ελεύθερα είναι τ’ αστέρια που απολύτρωσε ένα πλάνο αερόγαμο χάδι

Σχεδιάσματα καλλιτεχνικά πρόσωπα εμπειρικά με ακατάλυτα ενθύμια

Ζουν-υπάρχουν ξέρουν πως το φως πατέρας είναι που συνεχώς γεννά

« Πήγαμε είδαμε σφηνωμένη είναι στη σάρκα μας η άυλή μας ψυχή »

Λένε ψάλλοντας τον ύμνο που θα τραγουδήσουν όταν θα είναι στάχτη

Καθώς και την ωδή για την ψυχή ω που ζει στου εγκεφάλου την πηγή

 

Από την ποιητική συλλογή Ωδές ψυχοσωματικές,

Αθήνα, εκδ. ΙΩΛΚΟΣ, 2018, σ. 76.

 

Απ’ την ψυχή βλαστός άνεμος αδημονία άφθιτο πνεύμα θύελλα φωτός

Διαπαιδαγωγικός αρωγός ελληνικός ακατάβλητος εγκεφαλικός πυρσός

Αρχέγονο ύδωρ κελαηδιστό νερό των τόσων ονείρων ήλιος αγαθοποιός

Της θεογονίας άυλος καρπός πλαστουργός αναγεννημένος ω κεραυνός

 

Αμφιλεγόμενες αμφίστομες φωτογραφίες τα επουράνια οάσεις εφήμερες

Κατοπτρικές της ύλης εκστάσεις παγίδες μνημονικές παραπληρωματικές

Στου χρόνου την ανεμοζάλη άχρονες θηριόμορφες καλλονές τ’ αστέρια

Αναπροσάρμοστοι ψυχρόαιμοι ψιλοκαμωμένοι θεοί στη Γη περιηγητές

 

Κυανόχρωμοι αρχικεραστές απ’ του Αιόλου τ’ ασκί οι άνεμοι χορεύουν

Ανυπότακτος έφιππος θρύλος η σημαία χαϊδεύει τρυφερά τον ορίζοντα

Χρηστός φίλος ψυχοφυσιολογικός ο αετός χίλια έχει μάτια πολυτεχνικά

Υπερφυσιολογικές φτερούγες χρησιμοθηρικές και όνειρα διηπειρωτικά

 

Άγριος αχνός το άτρωτο κορμί της μούσας με τα χρυσά φαεινά μαλλιά

Αλληγορικά φιλιά ιάμβους και δάκρυα σκορπά στο αρυτίδωτο άπειρο

Αναβαπτιστήριος οδηγός στην πνευματική κολυμβήθρα οι θεοί ω θεός

Γλυκύκαρπες εμπνέουν ωδές κι ελεγείες στον ενδοκρανιακό ποιητουργό

 

Θάλαττα θάλαττα ο κεραυνός υπέρμαχος αετός πέφτει στη γη θεοφόρος

Θάλαττα θάλαττα κυνηγός διαλογικός το φως επίπλαστος είναι ξεναγός

 

Από την ποιητική συλλογή Θάλαττα θάλαττα ω φως,

Εκδ. ΙΩΛΚΟΣ, Αθήνα, 2017, σ.7.

(Πρόκειται για μόνο ένα ποίημα 132 σελίδων).

 

Ονειρομάντης είχε καταντήσει τ’ ονειρογεννημένο ανάλεκτο άγαλμα

Εργόχειρο αριστουργηματικό άγνωστου ταλαντούχου ονειροπόλου

Με ταλέντο ταχυδακτυλουργικά μαγικό εξέπληττε τον άβουλο λαό

Με το μεγεθυντικό μετασχηματιστή των αφύσικών του ουτοπιών

 

Τ’ αγγελοπρόσωπό του χαλκοπράσινο κεφάλι ποτέ του δε χαμογελά

Φτερά τα βλέφαρά του όχι αξιομακάριστα κρεμάμενα τα έχει κάτω

Μουσκεμένα απ’ την πληκτική ομίχλη δάδα μαύρη σαν το σκοτάδι

Ιδρώτα στάζουν ψευδοπαραμυθένιο θαυματουργικό εμπύρετο νερό

 

Όταν αγουροξυπνημένο κακών διαθέσεων εντονότατα μελαγχολικό

Δε λέγει ούτε ένα καλημέρα γιατί δεμένα έχει τ’ αντρίκειά του χείλη

Όσοι το συναντούν στα μάτια το κοιτάζουν με μελαγχολία σχεδόν

Λες κι οι άχαρες ματιές τους θα του κάνουν ένα καλό καλαισθητικό

 

Από την ποιητική συλλογή Σκιές Εγώ,

Εκδόσεις ΙΩΛΚΟΣ, Αθήνα, σ. 9.

Γευσιγνωσία εκπολιτιστική της ζωής ώρα πληκτική άπληστη σιωπή

Λέξεις χωρίς τέλος αρκτικόλευκτων παραλογών αλλά μόνο για τροφή

Η κόρη που μάζευε κρίνα χρυσάνθεμα τον άνεμο ακολούθησε τυφλή

Θυσία έκανε στο είδωλό της υποχρεώνοντάς το να της πει ω ξαναζώ

Σε μισώ ω σ’ αγαπώ το πρόσωπό μου που λατρεύεις δεν το καθοδηγώ

Παραπλανητική είναι πνοή ενός υποκειμενικού περιπλανητικού φακού

 

Της λάμψης παρεκτροπή αφοπλιστική πολλά θυμάται χαρακτηριστικά

Αγγέλων που την παλαιά εποχή βγήκαν απ’ τη φυλακή τελείως γυμνοί

Χαμένοι στη γη οι άγγελοι αυτοί όσο κι αν ψάξουν δε βρίσκουν τροφή

Ανθός αστέρι ή πουλί η κόρη η τυφλή διάσημη σκιά έγινε χαρισματική

Στο χέρι της πάντα κρατεί ένα ωρολόγιο που η ηχητική του δημοκοπεί

Μαζί του χαροπαλεύει δίνοντας προέκταση στη διαθλαστική της ορμή

 

Το ωρολόγιο αυτό που έγινα με εξημερωμένο πηλό που είχε μνημονικό

Μνημόσυνα κάνει στις εθνικές εορτές που είναι πάντοτε εκκωφαντικές

Πάχυνε όμως το ωρολόγιο κουτάκι στρογγυλό έγινε το πρόσωπό του

Όπως κι η γη οι κλωστοϋφασμένοι δείκτες του αναστατωμένα γυρίζουν

Έστω κι αν λέει πως μισά τη ζάχαρη το μέλι πίνει όλων των ενθυμίων

Όταν αγανακτεί κι ανασχηματισμέν’ η ατίθασή του καρδιά επαναστατεί

 

Από την ποιητική συλλογή Ωδές ψυχοσωματικές,

Αθήνα, εκδ. ΙΩΛΚΟΣ, 2018, σ. 73

Πλασματάκι αναδημιουργημένο παραστρατισμένο

από την αντιφατική σχιζοφρενική μασέλα του χρό-

νου που ζει στο σαρκοφάγο περιβάλλον των πολυ-    

βασανισμένων ιλαροτραγικών   πραγματικοτήτων

Χωρίς ενδοεπικοινωνιακό λογικό συντονισμό  το

εκλεκτικό λεπτεπίλεπτό του κάλλος     χοντραίνει

κάποια μέρα θα εκραγεί όταν την προσωπική του

  θ’ αναζητήσει κάθαρση γιατί είναι υποχείριο του

Μολώχ που ποτέ δεν κατανόησε    τι εστί σταυρός

με επάνω υπάρξεις αναστημένων ή όχι οπτασιών

      που είχαν εξευτελιστεί-υβριστεί και ραβδωθεί  

Στον περιπετειώδη διαβρωτικό ρυθμό των   παρα-

ποιημένων παμφάγων μύθων ο σοφός μάγος που

δε θα μπορέσει να εμβαθύνει    τα περί ψυχής θέ-

ματα   την πηγή της λογικής του    θα εξαντλήσει

δίνοντας εμπιστοσύνη στην εμπειρική διαλεκτική

οποιασδήποτε εξήγησης   καταστροφικής κυρίως

Μνήμη γεμάτη με φως δεν θα ’χει για να θυμάται

τι άκουσε   τι είδε  και τι δεν έπραξε όταν έπρεπε

Στον αναπόφευκτο ανυπολόγιστο     σχηματισμό   

υλών-ιδεών και δονκιχωτικών α  ν  τ ι  υλών ό,τι

θα επιζήσει θα συνεχίσει να πετάει  ως φαντασία

και ως ιώβειος υποθετική εξωσωματική    ελπίδα

συνάρτηση που ποτέ δε θα τύχει να προεκταθεί

μέσω μορίων και  συντονισμένων ασυναρτησιών

ούτε και σε δύο μάτια που ό,τι κι αν δουν ακόμα

στ’ ανοιχτά μάτια των νεκρών    θα λέγουν     πως

τίποτα δεν είδαν   γιατί υπάρχουν και μάτια τείχη

 

Από την ποιητική συλλογή Παζλ εννοιολογικό,

Αθήνα, εκδ. ΙΩΛΚΟΣ, 2022, σ. 85.

« Puretés vous étiez ô avant de naître là-bas

Avant même d’apparaître sur la terre-le ciel

Avant de faire trois premiers pas trébuchant

Avant de vouloir être plus que vous-même

 

Même infaillibles toujours ô vous tomberez

Dans un endroit ouvert mais fermé-emmuré

Votre sang liquide opiniâtre sera remplacé

Par la poussière de la cascade éclaboussée

 

Votre royale chic-personne laissera sa place

À une avalanche anticonceptionnelle ensablée

Car inexister en étant est un magnifique combat

Dont seul un non-né connaît le jardin secret ».

 

Extrait du recueil Ombres sous une ombre,

Éditions L’Harmattan, Paris, 2020.

 

Con un cuerpo como un huevo de avestruz

cubierto de pelo y espinas – punzantes

un higo chumbo civilizado hablaba

mucho preguntando sin parar

 

Interrogaba a la árida tierra sobre su destino

Y el estado de su cerebro se recalentaba

si se salía de su lecho – como el agua

del río evaporado al buscar su fuente

 

Este higo chumbo veía su futuro

a la sombra de sus recuerdos vagabundos

preguntándose si lo imaginario poseía

lo que el paraíso había poco a poco perdido

 

Se trataba de un imaginario convertido en espiritú puro

que cambió su herencia de carne y hueso

por el huevo de una estrella fugaz de plomo

para ver hasta dónde podría llegar su imaginación

 

Alicante, 20 de julio de 1980

Fiers de leur cosmogonique envergure

Défroissaient leurs souvenirs gracieux

Si longtemps gardés par leurs ancêtres

Mais ils finirent par s’entre-aveugler

N’avaient point vu le tsunami arriver

Avide-affamé-inapaisable et assassin

Qui emporta leurs egos en bois sculpté

Et leurs crânes avec leurs rêves fanés

 

L’eau de la rivière magistrale stagna

Et siècle après siècle elle s’évapora

Son âme tel l’enfer noir se déforma

La divine rivière préféra ne plus être

Navigable par de vaniteux cadavres

Et des crucifiés fabriquant leurs croix

Et ayant laissé leur ADN héréditaire

À mi-chemin vers l’Olympe spirituel

 

Extrait du recueil Les Résurrectionnés,

Éditions. La Nouvelle Pléiade, Paris, 2021.